Την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει πιο ευέλικτα μέσα αντίδρασης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, υπογράμμισε ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, με άρθρο του στο Politico. Με αφορμή τα πρόσφατα γεγονότα στη Ceuta, ο πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι, όταν οι μεταναστευτικές ροές εργαλειοποιούνται από τρίτες χώρες ή οργανωμένα δίκτυα για γεωπολιτικούς σκοπούς, η ΕΕ θα πρέπει να μπορεί να ενεργοποιεί ειδικό καθεστώς έκτακτης ανάγκης, ακόμη και με προσωρινή αναστολή της υποβολής αιτήσεων ασύλου, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με πλήρη σεβασμό του ευρωπαϊκού και διεθνούς δικαίου.
«Η μετανάστευση έχει μετατραπεί σε εργαλείο γεωπολιτικού εξαναγκασμού»
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι το περιβάλλον ασφαλείας της Ευρώπης έχει αλλάξει ριζικά και ότι, πέρα από τις συμβατικές στρατιωτικές απειλές και τις κυβερνοεπιθέσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια νέα μορφή υβριδικής πίεσης. Όπως επισημαίνει, κρατικοί και μη κρατικοί δρώντες μπορούν να χρησιμοποιήσουν τις μεταναστευτικές ροές ως μέσο άσκησης πίεσης, με στόχο να δοκιμάσουν την ανθεκτικότητα της Ευρώπης, να υπονομεύσουν τη συνοχή της και να αποσπάσουν πολιτικές παραχωρήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, χαρακτηρίζει τα πρόσφατα γεγονότα στη Ceuta ως ακόμη μία υπενθύμιση ότι το μεταναστευτικό δεν αποτελεί πλέον μόνο ανθρωπιστικό ή διαχειριστικό ζήτημα, αλλά μπορεί να εξελιχθεί σε εργαλείο γεωπολιτικού εξαναγκασμού.
Οι αναφορές σε Έβρο και Λευκορωσία
Ο πρωθυπουργός υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με αντίστοιχη κατάσταση στον Έβρο το 2020, όταν χιλιάδες μετανάστες συγκεντρώθηκαν στα ελληνοτουρκικά σύνορα, ενώ ανάλογες πιέσεις δέχθηκαν το 2021 η Πολωνία, η Λιθουανία και η Λετονία στα σύνορά τους με τη Λευκορωσία.
Κατά τον ίδιο, στις περιπτώσεις αυτές δεν πρόκειται για μια φυσιολογική αύξηση των μεταναστευτικών ροών, αλλά για αιφνίδιες, μαζικές και συχνά συντονισμένες μετακινήσεις πληθυσμών, που μπορούν μέσα σε λίγες ημέρες να υπερβούν τις δυνατότητες διαχείρισης ενός κράτους-μέλους και να δοκιμάσουν συνολικά την ανθεκτικότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η πρόταση για ευρωπαϊκό μηχανισμό έκτακτης ανάγκης
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εκτιμά ότι το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο αποτελεί σημαντικό βήμα, ωστόσο θεωρεί πως δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση ακραίων περιστάσεων.
Γι' αυτό προτείνει τη δημιουργία ενός ειδικού ευρωπαϊκού πλαισίου που θα ενεργοποιείται όταν καταγράφονται μαζικές και οργανωμένες μεταναστευτικές ροές. Η ενεργοποίηση θα βασίζεται σε αντικειμενικά κριτήρια, όπως ο αριθμός και η ταχύτητα των αφίξεων, αλλά και σε ενδείξεις ότι υπάρχει συντονισμός ή εμπλοκή τρίτων χωρών ή οργανωμένων εγκληματικών δικτύων.
Στο πλαίσιο αυτό, θα μπορούν να εφαρμόζονται προσωρινές και αναλογικές προσαρμογές στις συνήθεις διαδικασίες, ενώ θα εξακολουθούν να χρησιμοποιούνται οι ταχείες διαδικασίες εξέτασης αιτημάτων ασύλου όπου αυτό είναι εφικτό.
Προσωρινό «πάγωμα» του ασύλου σε ακραίες κρίσεις
Η πιο χαρακτηριστική πρόταση του άρθρου αφορά τη δυνατότητα των κρατών-μελών, σε σαφώς καθορισμένες εξαιρετικές περιστάσεις, να αναστέλλουν προσωρινά την υποβολή νέων αιτήσεων ασύλου από όσους εισέρχονται μαζικά στην επικράτειά τους.
Παράλληλα, προβλέπεται η επιτάχυνση των διαδικασιών επιστροφής για όσους δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας, πάντα, όπως τονίζει ο πρωθυπουργός, σε πλήρη συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό και το διεθνές δίκαιο. Ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι μια τέτοια πρόβλεψη δεν συνιστά εγκατάλειψη των ευρωπαϊκών αξιών, αλλά αναγκαία προσαρμογή στις νέες συνθήκες ασφαλείας που αντιμετωπίζει η Ευρώπη.
Έμφαση στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισημαίνει ακόμη ότι καμία χώρα πρώτης γραμμής δεν πρέπει να αντιμετωπίζει μόνη της τέτοιες κρίσεις.
Όπως αναφέρει, όταν ενεργοποιείται ένας τέτοιος μηχανισμός, θα πρέπει να κινητοποιείται αυτόματα η επιχειρησιακή υποστήριξη των ευρωπαϊκών οργανισμών, να οργανώνονται συντονισμένες επιστροφές και να παρέχεται οικονομική και τεχνική βοήθεια στα κράτη που δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση.
Κλείνοντας το άρθρο του, ο πρωθυπουργός υποστηρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να αναγνωρίσει πως η μετανάστευση μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο υβριδικού πολέμου και να αποκτήσει τα κατάλληλα νομικά και επιχειρησιακά εργαλεία, ώστε να προστατεύει αποτελεσματικά τα εξωτερικά της σύνορα, διατηρώντας παράλληλα τον σεβασμό στο κράτος δικαίου και τις διεθνείς υποχρεώσεις της.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών